Site Loader
İçerenköy Mah. Ertaç Sok. No: 8/5
0
Nevruz kelime anlamıyla ‘Yeni Gün’  demektir. Kelime dil açısından İran kökenlidir ve uygulama açısından ise, yeryüzünün bilinen en eski törelerinden biridir. Bu yüzden hemen her ilksel kültürde günümüzde de özel gün olarak uygulaması mevcuttur… Dünyanın dört bir yanındaki halklara  göre, -Dünyanın yaratıldığı gün -Adem Peygamber’in (İlk insanın yaratıldığı gün) -Nuh Peygamber’in yere ayak bastığı gün -Musa Peygamberin Kızıl denizi geçtiği gün -Yusuf peygamberin kuyudan çıkarıldığı gün -Kimi topluluklar ise gece ile gündüzün bir olduğu bu günü bir bahar müjdecisi sayarlar. Dünyadaki çeşitli Türk topluluklarında, “Newroz“, “Noruz“ “Navruz“ “Çağan“ “Mart Dokuzu“ “Sultan Nevruz“ “ Mart Bozumu“ diye anılır. İlk çağlardan günümüze gelen “Nevruz“ Azerbaycan, İran, Kazakistan, Afganistan gibi ülkelerde resmi tatil ilan edilen bir ulusal bayram olarak kutlanır… Kürtlerin,  Farsların, Türkmenlerin Özbekler ve daha pek çok halkın kültüründe de yer etmektedir. İlkbaharın başlangıcı sayılan ve eski dönemlerden bu yana tüm halklar için ayrı bir yeri olan„“21 Mart“ın anlam ve önemi? Kürt halkı, Demirci Kawa öncülüğünde kendilerine zulüm eden ‘Kral Deha’yı’ devirdikleri günü anar ve zafer günü olarak kutlarlar… Aleviler : Haz. Ali’nin doğduğu – Haz. Fatime ile evlendiği- Haz,Peygamber tarafından Haz, Ali’nin ‘‘KADRİ HUN’’ da halife tayin edildiği gün olarak kutlar ve bayram ederler… Nevruz, günümüzdeki anlamları bir yana, köken olarak bir yeni yıl bayramıdır.. Belli bir bölgedeki halkların kökleri çok eski kültürlere kadar dayanan yeni yılın başlangıcı ve baharı karşılama bayramı olarak kutlanır… Kaynağı orta doğu halkları, ama bununla da sınırlı değil. Nevruzu tanıyan uygulayan kültürlerinde yer veren, halkların  coğrafyaya bakınca Balkanlardan  Orta Asya ya kadar orta doğu halkları başta olmak üzere geniş bir alana yayılmış olduğu görülür… Günümüzde  21. Mart tarihinin, bir çok eski takvim geleneğinde ilkbahar, yani gece ile gündüzün eşit olduğu, güneşin koç burcuna girişiyle yeni yılın başlangıcı olarak görülür… Nevruz´un  ritüellerle olan ilişkilerinden biri  “Yeni yıl, yılın başlangıcı“, Diğeri ise,          “Bahar ve bereket“ olarak iki önemli kavramı çağrıştırır… İnsan oğlu, bu kavramlara ‘’insana zamana ve Evren’e ilişkin bilinmeyenleri inanca ve kutsala dayalı açıklamalarla bilirler… Verimlilik, daha çok yaz kış, yeni yıl eski yıl, bolluk kıtlık gibi zamanlarda ve geçişlerde gerçekleşmesi giderek takvimin evrimi içinde de bir anlam kazanmasına neden olmuştur. İlk baharla simgelenen bu ana etkenin dışında Nevruz u Alevi Ve Bektaşilerce önemli kılan başka etkenlerde vardır. Örneğin : Haz. Ali’nin doğum günü, eski Mart’ın dokuzu olarak kabul edilir. Bu tarih bugün kullandığımız takvim ile 21. Mart’a denk gelmektedir. Bazı yerlerde bu günün kutlanışında aldığı özel isim ‘Sultan Nevruz’ kutlamasıdır…     Örneğin; İzmir Bornova da çoğunluk Tahtacı Türkmenlerinden oluşan bazı köyler yaylaya çıkarlar, halk arasında Mart dokuzundan sonra ‘dağlar mihman alır’, deyişi yaygındır… Kutlamalar bu tip uygulamaları Kırklareli’nden başlayıp doğu Anadolu köylerine dek ülkemizin pek çok yöresinde yaygın olarak görmek mümkündür… SULTAN  NEVRUZ Bahar gelir gün  ısınır Geldiğinde sultan nevruz Destur alır yer  uyanır Geldiğinde sultan Nevruz Yer yüzünün hareketi Alır  gelir  bereketi Toprak sunar her nimeti Geldiğinde sultan Nevruz Yeni gündür asıl adı Tabiatın gelir  tadı Çekilir  kışın   inadı Geldiğinde Sultan Nevruz Toprak coşar canı gelir Ağaç açar dal  yeşerir Dallar döner meyve verir Geldiğinde Sultan Nevruz Balkanlardan Ortaysa ya Sürüler  çıkar  yaylaya Çift çubuk dalar tarlaya Geldiğinde Sultan Nevruz Kırda açar nergiz sümbül Çiğdem çalık lale al gül Gül´e gelir  öter  bülbül Geldiğinde Sultan Nevruz Kimi ateş yakar atlar Zalime  isyanı  aklar Bayram eder coşar halklar Geldiğinde Sultan nevruz Bulut gelir rahmet saçar Seller akar çaylar coşar Ağrı  sızı kalmaz  çıkar Geldiğinde Sultan Nevruz Kimi bilmez kimi bilir Ta Ademden beri gelir Gece gündüz dengin bulur Geldiğinde Sultan Nevruz Merdan  Ali doğdu dendi Cem tutuldu lokma yendi Bacı kardeş semah döndü Geldiğinde Sultan Nevruz Ali Rıza’m bahar deriz Rahatlarız  seviniriz Seneden bolluk bekleriz Geldiğinde Sultan Nevruz Tüm dünya halklarının huzur ve selamet günlerine vesile olması dileğimle, ‘’Nevruz Bayramı’’nı Sevgi Saygı ve Muhabbetlerimle, gününüz şen ve huzur içinde geçsin diyor, yürekten kutluyorum… Hazırlayan :Ali Rıza UĞURLU

Post Author: admin